زلزله‌های پی‌درپی؛ باید ترسید؟

گروه استان‌ها‌- زمین‌لرزه‌های پی‌درپی در کهگیلویه و بویراحمد، یک سؤال مشترک را میان مردم پررنگ کرده است؛ آیا این لرزش‌ها نشانه زلزله‌ای بزرگ‌تر است یا دوباره شایعات از علم جلو زده‌اند؟

به گزارش خبرنگار تابناک در کهگیلویه و بویراحمد، تکرار زمین‌لرزه‌های اخیر در مناطقی از کهگیلویه و بویراحمد، همزمان با افزایش نگرانی مردم، موجی از شایعات درباره احتمال وقوع یک زلزله بزرگ را در فضای مجازی به راه انداخته است؛ در حالی که وقوع چند زمین‌لرزه، به‌تنهایی نه نشانه قطعی یک زلزله بزرگ‌تر است و نه به معنای تخلیه انرژی زمین و پایان خطر. آنچه در چنین شرایطی بیش از هر چیز ضرورت دارد، فاصله گرفتن از پیش‌بینی‌های غیرعلمی و حرکت به سمت آمادگی، پیشگیری و رعایت اصول ایمنی است.

چند زلزله کوچک، لزوماً مقدمه یک زلزله بزرگ نیست

هرگاه زمین‌لرزه‌ها در یک منطقه افزایش پیدا می‌کنند، نخستین پرسشی که در میان مردم شکل می‌گیرد این است که آیا این رخداد‌ها مقدمه یک زلزله بزرگ‌تر هستند؟

پاسخ علمی به این پرسش، برخلاف آنچه در فضای مجازی مطرح می‌شود، قطعی نیست. زمین‌لرزه‌ها حاصل فرآیند‌های پیچیده زمین‌شناختی و جابه‌جایی در پوسته زمین هستند و از روی چند رخداد لرزه‌ای نمی‌توان زمان، مکان یا بزرگای زلزله بعدی را با اطمینان پیش‌بینی کرد.

به همین دلیل، انتشار ادعا‌هایی نظیر تعیین روز یا ساعت وقوع یک زلزله بزرگ، بدون استناد به مراجع تخصصی، فاقد اعتبار علمی است و بیشتر از آنکه به افزایش آمادگی مردم کمک کند، می‌تواند موجب اضطراب عمومی شود.

نه «تخلیه انرژی» را باور کنیم، نه «زلزله بزرگ در راه است» را

یکی از برداشت‌های رایج پس از وقوع چند زمین‌لرزه این است که زمین با این رخداد‌ها انرژی خود را تخلیه کرده و دیگر احتمال زلزله بزرگ وجود ندارد؛ برداشت دیگری نیز دقیقاً در نقطه مقابل آن قرار دارد و هر زمین‌لرزه کوچک را نشانه‌ای از نزدیک بودن یک زلزله بزرگ می‌داند.

هیچ‌یک از این دو گزاره را نمی‌توان به‌صورت کلی و قطعی مبنای تصمیم‌گیری قرار داد.

زمین‌لرزه‌های متوالی ممکن است بخشی از یک توالی لرزه‌ای باشند، ممکن است پس‌لرزه رخدادی قبلی باشند یا بدون آنکه به زمین‌لرزه بزرگ‌تری منتهی شوند، متوقف شوند. بنابراین، از تعداد زمین‌لرزه‌ها به‌تنهایی نمی‌توان آینده یک گسل را پیش‌بینی کرد.

آماده‌باش ۴۸ ساعته؛ آمادگی بدون ایجاد نگرانی

در همین شرایط، مدیریت بحران استان رویکردی محتاطانه را در پیش گرفته است.

«منوچهر محمدی»، مدیرکل مدیریت بحران استانداری کهگیلویه و بویراحمد، با تأکید بر اینکه زمین‌لرزه‌های اخیر مبنای علمی برای پیش‌بینی یک زلزله بزرگ نیست، خواستار حفظ آرامش مردم و در عین حال افزایش سطح آمادگی دستگاه‌های اجرایی شده است.

بر اساس این اعلام، دستگاه‌های عضو شورای هماهنگی مدیریت بحران استان حداقل تا ۴۸ ساعت با آمادگی کامل در وضعیت آماده‌باش قرار دارند و نیروها، تجهیزات، امکانات امدادی، اسکان اضطراری و سایر ظرفیت‌های مورد نیاز باید مجدداً بررسی شوند.

این دقیقاً همان مرزی است که باید میان «هشدار» و «شایعه» ترسیم کرد؛ مردم نباید با اخبار تأییدنشده دچار هراس شوند، اما دستگاه‌ها نیز نباید به دلیل نبود امکان پیش‌بینی دقیق، از آمادگی غافل شوند.

هشدار اصلی؛ ساختمان‌ها و زیرساخت‌ها

اگر زمین‌لرزه‌های اخیر یک پیام جدی داشته باشند، آن پیام را باید در ضرورت مقاوم‌سازی و کاهش آسیب‌پذیری جست‌و‌جو کرد.

ساختمان‌های فرسوده، سازه‌های کم‌دوام روستایی، راه‌های دسترسی، شبکه‌های آب و برق، تأسیسات حیاتی و سایر زیرساخت‌ها باید به‌صورت مستمر مورد ارزیابی قرار گیرند.

در واقع، مسئله اصلی این نیست که زلزله بعدی چه زمانی رخ می‌دهد؛ مسئله این است که اگر زلزله رخ داد، استان تا چه اندازه برای مدیریت پیامد‌های آن آماده است.

هشدار به کوهنوردان؛ خطر فقط لرزش زمین نیست

یکی از موضوعاتی که در پی زمین‌لرزه‌های اخیر باید جدی‌تر مورد توجه قرار گیرد، افزایش احتمال ناپایداری دامنه‌ها و ریزش سنگ در مناطق کوهستانی است؛ موضوعی که برای کوهنوردان و علاقه‌مندان به صعود اهمیت ویژه‌ای دارد.

«زریر حسین‌زاده»، رئیس هیئت کوهنوردی و صعود‌های ورزشی کهگیلویه و بویراحمد، در گفتگو با خبرنگار تابناک، با توجه به شرایط اخیر و گزارش ریزش سنگ و کوه در برخی مناطق، بر ضرورت احتیاط بیشتر کوهنوردان تأکید دارد.

در چنین شرایطی، اجرای برنامه در مسیر‌های سنگی، پرتگاه‌ها، دره‌ها و دامنه‌های مشرف به دیواره‌ها می‌تواند با ریسک بیشتری همراه باشد و توصیه می‌شود کوهنوردان تا پایدار شدن شرایط، از حضور در مسیر‌های پرخطر خودداری کرده و پیش از هر برنامه، وضعیت مسیر و هشدار‌های رسمی را بررسی کنند.

کوه همیشه پابرجاست؛ اما جان کوهنوردان قابل جبران نیست.

از شایعه به سمت آمادگی

واقعیت این است که هیچ‌کس نمی‌تواند بر اساس زمین‌لرزه‌های اخیر با قطعیت اعلام کند که زلزله بزرگ‌تری در راه است یا خیر. اما همین ناتوانی در پیش‌بینی دقیق، به معنای بی‌تفاوتی نیست.

راه درست، نه انتشار شایعات و پیش‌بینی‌های فاقد پشتوانه است و نه نادیده گرفتن خطر؛ بلکه حفظ آرامش مردم در کنار آماده‌باش دستگاه‌ها، رعایت اصول ایمنی، مقاوم‌سازی ساختمان‌ها و توجه به هشدار‌های تخصصی است.

در پایان، زمین‌لرزه قابل پیش‌بینی دقیق نیست، اما میزان آمادگی جامعه برای مواجهه با آن تا حد زیادی قابل برنامه‌ریزی است؛ بنابراین بهتر است به جای آنکه منتظر تحقق شایعات بمانیم، از همین امروز برای کاهش خسارت‌های احتمالی آماده باشیم.

انتهای پیام/

منبع : تابناک