به گزارش برق نیوز، در حالی موضوع تجمیع مناطق شرکت توزیع نیروی برق استان قم مطرح شده است که برخی کارشناسان و کارکنان باسابقه این شرکت نسبت به پیامد‌های این تصمیم بر خدمت‌رسانی به مردم، فرآیند‌های فنی، وضعیت نیروی انسانی، هزینه‌های شرکت و حتی پدافند غیرعامل هشدار می‌دهند. بر اساس این دیدگاه، سؤال اصلی این است که هدف واقعی تجمیع مناطق چیست و آیا پیش از اتخاذ این تصمیم، هزینه ـ فایده و آثار آن بر مردم و فرآیند‌های شرکت به‌صورت جامع بررسی شده است؟

وقتی یک مراجعه‌کننده باید برای یک پرونده در چند نقطه شهر رفت‌وآمد کند

یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های مطرح‌شده، افزایش رفت‌وآمد مردم در سطح شهر است.

در ساختار منطقه‌ای، بخش قابل توجهی از امور مشترکین، طراحی، امور فنی، اجرا و بهره‌برداری در یک محدوده جغرافیایی مشخص و نزدیک به مردم انجام می‌شود؛ اما با تجمیع مناطق و پراکنده شدن محل استقرار برخی معاونت‌ها و واحدها، این نگرانی وجود دارد که یک مشترک برای دریافت یک خدمت یا تکمیل یک پرونده مجبور شود بین چند محل مختلف رفت‌وآمد کند.

سؤال اینجاست که آیا کاهش احتمالی هزینه‌های اداری شرکت، نباید با هزینه و زمان تحمیل‌شده به مردم مقایسه شود؟

- تجربه‌ای که قبلاً در قم آزموده شده است

یکی دیگر از محور‌های انتقاد، تجربه ایجاد و سپس حذف نواحی در مناطقی مانند جعفریه و کهک و مناطق روستایی استان است.

ساختار منطقه نواحی با هدف پیگیری بهتر و متمرکز و نزدیک‌تر کردن خدمات به مردم این مناطق ایجاد شد، اما پس از حذف آن، پیگیری امور برای بخشی از مشترکین دشوارتر شد.

اکنون در شرایطی که بحث تجمیع مناطق مطرح است، بار دیگر ضرورت ایجاد نواحی برای پاسخگویی بهتر به شهرستان‌ها و روستا‌های استان مطرح شده است.

این موضوع یک سؤال جدی ایجاد می‌کند:

اگر تمرکزگرایی در نهایت دوباره نیازمند ایجاد نواحی برای جبران مشکلات دسترسی مردم است، چرا باید همان مسیر دوباره تکرار شود؟

تغییرات ساختاری تنها به تغییر نام و محل استقرار واحد‌ها محدود نمی‌شود و هر بار تغییر ساختار می‌تواند موجب به‌هم‌خوردن گردش پرونده‌ها، تغییر مسئولیت‌ها، جابه‌جایی نیرو‌ها و ایجاد یک دوره گذار شود که در این مدت احتمال طولانی شدن پرونده‌ها و افزایش سردرگمی مردم وجود دارد.

*چرا برخلاف برخی دستگاه‌های دیگر؟

نکته قابل تأمل دیگر، مقایسه ساختار شرکت توزیع با سایر دستگاه‌های خدمات‌رسان است.

در مدیریت شهری قم، ساختار مناطق وجود دارد و در زیرمجموعه برخی مناطق نیز نواحی ایجاد شده‌اند؛ یعنی در کنار مدیریت منطقه‌ای، برای نزدیک‌تر شدن خدمات به سطح محلات از لایه‌های محلی نیز استفاده شده است.

همین الگو در دستگاه‌های خدمات‌رسان مختلف نشان می‌دهد که افزایش گستره خدمات الزاماً به معنای حذف ساختار‌های منطقه‌ای نیست و در برخی موارد، تقویت مناطق و ایجاد نواحی می‌تواند راهکار نزدیک‌تر کردن خدمات به مردم باشد.

در چنین شرایطی این پرسش مطرح است که:

چرا شرکت توزیع نیروی برق قم باید در مسیر تمرکز بیشتر حرکت کند، در حالی که مدیریت شهری و برخی دستگاه‌های خدمات‌رسان برای مدیریت بهتر جغرافیایی خدمات، از ساختار منطقه و ناحیه استفاده می‌کنند؟

یک منطقه فقط یک ساختمان و چند اتاق نیست!

یکی از ایرادات مهم طرح این است که مناطق شرکت توزیع به‌عنوان مجموعه‌ای از واحد‌های مستقل دیده نشوند.

طراحی، بهره‌برداری، اجرا، مشترکین و سایر واحد‌های فنی، حلقه‌های یک زنجیره هستند و گردش کار آنها نیازمند ارتباط مستمر است.

جدا کردن این واحد‌ها و تمرکز برخی از آنها در ساختاری متفاوت، ممکن است به افزایش مکاتبات، ارجاعات و زمان هماهنگی و در نهایت طولانی شدن فرآیند‌های فنی منجر شود.

زیرساخت فرآیندها، سامانه‌ها و... باید قبل از ساختار تغییر یابد

از سوی دیگر، فرآیند‌های سامانه‌های شرکت بر مبنای ساختار موجود طراحی شده‌اند.

اگر ابتدا ساختار سازمانی تغییر کند و بعد قرار باشد سامانه‌ها، گردش کار، سطوح دسترسی و فرآیند‌های نرم‌افزاری اصلاح شوند، احتمال ایجاد اختلال و دوباره‌کاری افزایش خواهد یافت.

آیا زیرساخت نرم‌افزاری ساختار جدید پیش از اجرای طرح آماده و آزمایش شده است؟

این یکی از سؤالاتی است که پاسخ شفاف به آن می‌تواند میزان آمادگی طرح را مشخص کند.

سردرگمی کارکنان؛ مردم هنوز نمی‌دانند فردا کجا باید کار کنند

همزمان با بحث تغییر ساختار، ابهام درباره جابه‌جایی نیرو‌ها نیز موجب نگرانی کارکنان شده است.

وقتی محل خدمت، جایگاه سازمانی، شرح وظایف و مسئولیت‌های آینده نیرو‌ها به‌صورت شفاف مشخص نباشد، طبیعی است که بخشی از انرژی سازمان به جای انجام مأموریت اصلی، صرف تطبیق با تغییرات شود.

از سوی دیگر، اگر ساختار جدید در آینده مجدداً تغییر کند، هزینه و زمان جابه‌جایی نیرو‌ها و سازماندهی مجدد نیز دوباره به شرکت تحمیل خواهد شد.

هزینه واقعی تجمیع چقدر است؟

نباید هزینه تجمیع را فقط در کاهش تعداد ساختمان‌ها یا تغییر محل استقرار نیرو‌ها خلاصه کرد.

هزینه اصلاح سامانه‌ها، جابه‌جایی تجهیزات، تغییر زیرساخت ارتباطی، آموزش کارکنان، کاهش بهره‌وری در دوره انتقال، افزایش مکاتبات و دوباره‌کاری و حتی افزایش مراجعات مردم نیز باید در محاسبات دیده شود؛ بنابراین سؤال کلیدی این است:

آیا پیش از تصمیم‌گیری، یک مطالعه واقعی هزینه ـ فایده انجام شده و مشخص شده است که این طرح در نهایت چه میزان صرفه‌جویی ایجاد خواهد کرد و این صرفه‌جویی در مقابل چه هزینه‌ای به دست می‌آید؟

یک نگرانی دیگر؛ تمرکز از منظر پدافند غیرعامل

تجمیع گسترده نیرو‌ها و فعالیت‌های شرکت در یک محل، موضوع پدافند غیرعامل و تداوم خدمت‌رسانی را نیز مطرح می‌کند.

در شرایطی که برق یک خدمت حیاتی است، ساختار سازمانی باید به نحوی باشد که آسیب یا اختلال در یک محل، موجب اختلال گسترده در فرآیند‌های شرکت نشود.

از این منظر نیز لازم است مزایا و معایب تمرکز در مقابل ساختار منطقه‌ای بررسی شود.

مطالبه اصلی چیست؟

منتقدان تجمیع مناطق تأکید دارند که مخالفت با اصلاح ساختار اداری به معنای مخالفت با افزایش بهره‌وری نیست؛ بلکه پیش از اجرای یک تغییر گسترده باید آثار آن بر مردم و شرکت به‌صورت شفاف مشخص شود.

بر این اساس مناسب است پیش از اجرای طرح:

• هزینه ـ فایده واقعی تجمیع منتشر شود.
• میزان صرفه‌جویی پیش‌بینی‌شده مشخص شود.
• تعداد مراجعات مردم در ساختار جدید محاسبه شود.
• وضعیت پرونده‌های جاری و نحوه انتقال آنها مشخص شود.
• زیرساخت نرم‌افزاری ساختار جدید آماده و آزمایش شود.
• وضعیت نیروی انسانی شفاف شود.
• تجربه حذف نواحی جعفریه، کهک و روستا‌های استان بررسی شود.
• ساختار شرکت توزیع با ساختار منطقه‌ای شهرداری، آبفا و گاز مقایسه شود.
• و آثار طرح از منظر پدافند غیرعامل و تداوم خدمت‌رسانی مورد بررسی قرار گیرد.

اکنون پرسش اصلی این است: آیا تجمیع مناطق شرکت توزیع برق قم واقعاً یک تصمیم کارشناسی برای افزایش بهره‌وری است، یا ممکن است پس از مدتی، همانند برخی تغییرات ساختاری گذشته، نیاز به بازگشت و اصلاح مجدد پیدا کند؟

پاسخ شفاف مسئولان شرکت توزیع و متولیان تصمیم‌گیری درباره این پرسش‌ها می‌تواند بسیاری از ابهامات موجود را برطرف کند.