به گزارش برق نیوز، برق یکی از مهم‌ترین انرژی‌هایی است که در تمام کارگاه‌ها، کارخانه‌ها و پروژه‌های ساختمانی به آن نیاز داریم. این انرژی همان‌قدر که به کار ما سرعت و قدرت می‌دهد، اگر مراقب نباشیم، می‌تواند در یک چشم به هم زدن به یک خطر بزرگ تبدیل شود. هر ساله بخش زیادی از حوادث کار به خاطر برق‌گرفتگی اتفاق می‌افتد؛ حوادثی که بیشتر آنها فقط به دلیل رعایت نکردن چند نکته ساده و نداشتن اطلاعات کافی رخ می‌دهند. برای اینکه جلوی این اتفاقات تلخ گرفته شود، قوانینی وضع شده است که رعایت آنها برای همه ضروری است. دستورالعمل ایمنی برق اداره کار دقیقاً برای همین نوشته شده تا به کارفرما‌ها و کارگران بگوید چطور باید محیط کار را ایمن کنند.

مهم‌ترین قانون‌های ایمنی برق که باید بشناسیم!

شاید فکر کنید آیین‌نامه‌ها پر از کلمات سخت و مهندسی هستند، اما اگر بخواهیم آنها را به زبان ساده بگوییم، شامل چند قانون اصلی و بسیار مهم می‌شوند:

۱. وصل کردن دستگاه‌ها به زمین (چاه ارت)

یکی از مهم‌ترین چیز‌هایی که در ایمنی برق روی آن تاکید می‌شود، سیستم اتصال به زمین یا همان «ارتینگ» است. قضیه خیلی ساده است؛ برق همیشه دنبال راحت‌ترین راه برای رسیدن به زمین می‌گردد. اگر یک دستگاه خراب شود و بدنه فلزی آن برق‌دار شود، سیستم ارت این برق اضافی را می‌گیرد و بی‌خطر به زمین می‌فرستد. اگر این سیستم نباشد، برق از بدن کارگری که به دستگاه دست زده عبور می‌کند. به همین دلیل، داشتن چاه ارت استاندارد و بررسی مرتب آن از واجبات هر کارگاهی است.

۲. پوشاندن سیم‌ها و دور کردن تجهیزات خطرناک

طبق قوانین ایمنی، هیچ سیم لخت یا قطعه برق‌داری نباید در دسترس افراد باشد. تمام کابل‌ها باید روکش سالم داشته باشند و از داخل لوله‌ها یا سینی‌های مخصوص رد شوند. همچنین تابلو‌های برق باید در داشته باشند، قفل شوند و فقط افراد متخصص که کلید دارند بتوانند درِ آنها را باز کنند. هرچیزی که خطر برق‌گرفتگی دارد باید از دسترس عموم دور بماند.

۳. استفاده از کلید‌های محافظ جان

شاید اسم فیوز محافظ جان را شنیده باشید. این کلید‌ها واقعاً نجات‌دهنده هستند. کار این کلید‌ها این است که جریان برق را کنترل کنند. اگر حس کنند که برق دارد از مسیر اصلی خودش خارج می‌شود (مثلاً دارد وارد بدن یک نفر می‌شود)، در کمتر از یک ثانیه برق کل مدار را قطع می‌کنند. نصب این کلید‌ها در کارگاه‌ها یکی از بهترین راه‌ها برای جلوگیری از حوادث مرگبار است.

۴. قانون قفل و برچسب هنگام تعمیرات

تصور کنید یک نفر رفته پشت دستگاه تا موتور برقی آن را تعمیر کند. یک کارگر دیگر بدون اطلاع از این موضوع، می‌آید و دکمه روشن شدن دستگاه را می‌زند! برای جلوگیری از این اتفاق وحشتناک، قانونی به نام «قفل و برچسب» وجود دارد. یعنی وقتی کسی دارد روی یک وسیله برقی کار می‌کند، باید کلید اصلی برق آن دستگاه را قطع کند، روی آن یک قفل فیزیکی بزند و یک برچسب هشدار هم آویزان کند تا هیچ‌کس نتواند اشتباهی برق را وصل کند.

نقش تجهیزات ایمنی در جلوگیری از خطرات برق

حتی اگر تمام دستگاه‌های ما نو باشند و بهترین سیستم‌های برقی را هم داشته باشیم، باز هم ممکن است به خاطر یک خطای انسانی یا خرابی ناگهانی، خطر ایجاد شود. اینجاست که وسایل حفاظت فردی به عنوان آخرین و مهم‌ترین سد دفاعی به کمک ما می‌آیند. وقتی قرار است با برق کار کنیم، لباس و پوشش ما اهمیت حیاتی پیدا می‌کند. کارفرما وظیفه دارد با توجه به میزان خطر، وسایل استانداردی مثل دستکش‌های عایق برق، کفش‌های مخصوص و کلاه‌های ایمنی را در اختیار نیرو‌ها قرار دهد. استفاده از تجهیزات مناسب، ریسک کار را به شدت پایین می‌آورد. برای مثال، در زمان انجام تعمیرات روی تابلو‌های فشار قوی، پوشیدن دستکش‌های استاندارد و همچنین گوشی صداگیر ایرماف مناسب، می‌تواند مانند یک سپر محافظ عمل کرده و جلوی انتقال جریان برق به بدن فرد را بگیرد. این تجهیزات باید حتماً تست شده باشند و تاییدیه‌های ایمنی لازم را داشته باشند، چون در بحث برق، جایی برای استفاده از جنس بی‌کیفیت وجود ندارد.

اشتباهات رایج و خطرناکی که نباید انجام دهیم

با وجود اینکه همه می‌دانند برق خطرناک است، اما باز هم در کارگاه‌ها اشتباهات ساده‌ای می‌بینیم که می‌توانند به قیمت جان آدم‌ها تمام شوند. برخی از این اشتباهات عبارتند از:

• کار کردن با دست و لباس خیس: آب به راحتی برق را از خود عبور می‌دهد. دست زدن به کلید‌ها و پریز‌ها با دست خیس یا کار کردن در محیط‌های مرطوب بدون چکمه و دستکش عایق، یک اشتباه بزرگ است.
• استفاده از سیم‌ها و ابزار‌های چسب‌خورده و خراب: خیلی وقت‌ها می‌بینیم که سیم یک دستگاه بریدگی دارد و فقط با یک تکه چسب لنت پوشانده شده است. این کار در محیط صنعتی بسیار خطرناک است. ابزار‌ها باید روکش عایق یکپارچه و سالم داشته باشند.
• یک‌سره کردن فیوزها: بعضی وقت‌ها فیوز برق به خاطر ایراد در یک دستگاه مرتب قطع می‌شود. برخی افراد به جای پیدا کردن مشکل اصلی، فیوز را با سیم مسی یک‌سره می‌کنند تا قطع نشود! این کار دقیقاً معادل از بین بردن تمام سیستم ایمنی کارگاه است.
• سپردن کار برقی به افراد غیرفنی: کار‌های برقی را فقط و فقط باید برق‌کاران متخصص انجام دهند. اینکه هر کسی بخواهد خودش پریز را عوض کند یا کابل بکشد، برخلاف دستورالعمل ایمنی برق اداره کار است.

سخن پایانی

برق شوخی‌بردار نیست و کوچک‌ترین اشتباه در کار با آن، مهلت جبرانی به ما نمی‌دهد. دستورالعمل ایمنی برق اداره کار نوشته نشده است که کار ما را سخت کند، بلکه نوشته شده تا مطمئن شویم همه کارگران در پایان روز کاری، سالم به خانه و پیش خانواده‌هایشان برمی‌گردند. داشتن یک محیط کار ایمن، نیازمند کمی دقت، رعایت اصول اولیه و استفاده از ابزار‌های درست است. با کمی وقت گذاشتن و جدی گرفتن این نکات، می‌توان جلوی بزرگ‌ترین حوادث را گرفت.

البته در کنار رعایت این اصول، استفاده از وسایل حفاظتی معتبر و باکیفیت هم شرط اساسی کار است. برای اینکه بتوانید محیط کارتان را به بهترین شکل ایمن کنید و تجهیزات استاندارد را به راحتی تهیه کنید، کاراسیفتی این امکان را فراهم کرده است. شما می‌توانید برای بررسی، مقایسه و انتخاب انواع لوازم حفاظت فردی و تجهیزات ایمنی صنعتی، به وبسایت کاراسیفتی سر بزنید و با خیال راحت، ایمنی را به محیط کار خود بیاورید.