از اعتمادسازی تا حاشیه‌سازی؛ چرا رویکرد جدید تابناک کردستان حساسیت‌برانگیز شده است؟

گروه استان‌ها - در روزهای اخیر، هجمه‌های رسانه‌ای علیه سرپرست تابناک در استان کردستان شدت گرفته است؛ هجمه‌هایی که به روایت این رسانه، در مواردی از نقد عملکرد فراتر رفته و به تخریب شخصیت و زیر سؤال بردن انگیزه‌ها منجر شده است.

به گزارش خبرنگار تابناک در استان کردستان، سرپرست تابناک در استان کردستان در روزهای اخیر، با موجی از تخریب‌ها و حملات رسانه‌ای مواجه شده است؛ حملاتی که به اعتقاد تابناک کردستان، بخشی از آن از سوی رسانه‌های معاند و بخشی دیگر از سوی رسانه‌های داخلی صورت می‌گیرد.

هرچند مخالفت رسانه‌های خارج از کشور با نظام جمهوری اسلامی ایران قابل پیش‌بینی است اما این پرسش جدی مطرح می‌شود که چرا برخی رسانه‌های داخلی، به‌جای رقابت حرفه‌ای و تقویت فضای رسانه‌ای استان، در مسیری حرکت می‌کنند که نتیجه آن به خیال خودشان تضعیف یک رسانه داخلی و تخریب شخصیت مدیرمسئول آن است؟

آنچه این ماجرا را قابل تأمل‌تر می‌کند، صرفاً حملات رسانه‌های مخالف جمهوری اسلامی نیست، بلکه همراهی برخی رسانه‌های داخلی با فضایی است که نتیجه آن می‌تواند تضعیف رسانه‌ای باشد که در داخل کشور فعالیت می‌کند و در حوزه اطلاع‌رسانی استان کردستان نقش‌آفرینی دارد.

البته تکلیف رسانه‌های معاند که خارج از کشور فعالیت می‌کنند و اساساً با نظام جمهوری اسلامی ایران مخالف‌اند، روشن است. طبیعی است چنین رسانه‌هایی عملکردها و روایت‌هایی را که در تعارض با خط‌مشی سیاسی آن‌ها قرار می‌گیرد، نپذیرند و علیه افراد یا مجموعه‌هایی که در مسیر متفاوتی حرکت می‌کنند، موضع‌گیری کنند. مسئله اصلی اما اینجاست که چرا برخی رسانه‌های داخلی نیز به‌جای نقد مستند و رقابت حرفه‌ای، در همان مسیر تخریب حرکت می‌کنند؟

رسانه‌های داخلی که در همین کشور فعالیت می‌کنند و از ظرفیت‌ها، امکانات و بسترهای همین جامعه برای ادامه فعالیت خود بهره می‌برند، بیش از هر چیز باید به مسئولیت حرفه‌ای و اجتماعی خود توجه داشته باشند. اختلاف سلیقه رسانه‌ای، رقابت بر سر مخاطب و نقد عملکرد دیگر رسانه‌ها، امری طبیعی است؛ اما تبدیل این اختلاف‌ها به تخریب شخصیت و تضعیف رسانه‌ای دیگر، مسئله‌ای کاملاً متفاوت است.

تابناک کردستان؛ تغییر رویکردی که به مذاق همه خوش نیامد

تابناک کردستان طی حدود دو سال اخیر و با رویکرد و مدیریت جدید، تلاش کرده است شیوه متفاوتی از فعالیت رسانه‌ای را در استان دنبال کند؛ رویکردی که در کنار مطالبه‌گری و پیگیری مشکلات مردم، بر ارتباط مستقیم‌تر با مدیران، انعکاس عملکرد دستگاه‌های اجرایی و واداشتن مسئولان به حضور فعال‌تر در عرصه اطلاع‌رسانی و همچنین تقویت اعتماد مردم به حکومت تأکید دارد.

در این مدت، تابناک کردستان تلاش کرده است مدیران دستگاه‌های اجرایی را به میدان رسانه بیاورد؛ مدیرانی که برخی از آن‌ها در گذشته کمتر در معرض گفت‌وگوی مستقیم رسانه‌ای قرار می‌گرفتند یا از مواجهه با پرسش‌های خبرنگاران پرهیز داشتند. اکنون فراهم کردن زمینه اطلاع‌رسانی مستقیم و تشریح اقدامات دستگاه‌ها، یکی از محورهای فعالیت این رسانه بوده است.

این رویکرد به معنای چشم‌پوشی از ضعف‌ها و کاستی‌های مدیریتی نیست. رسانه‌ای که عملکرد یک دستگاه را منعکس می‌کند، همچنان وظیفه دارد در برابر مشکلات مردم بایستد، وعده‌های مسئولان را پیگیری کند و درباره عملکرد آن‌ها پرسش‌های جدی مطرح کند. اما آیا انعکاس یک اقدام مثبت یا فراهم کردن فرصت پاسخ‌گویی برای یک مدیر، به‌خودی‌خود به معنای روابط‌عمومی آن دستگاه بودن است؟

اگر چنین معیاری پذیرفته شود، عملاً هر رسانه‌ای که عملکرد مثبت یک نهاد را منتشر کند، متهم به وابستگی خواهد شد و هر رسانه‌ای که از همان نهاد انتقاد کند، ممکن است با واکنشی کاملاً متفاوت روبه‌رو شود. این دوگانگی، نه به استقلال رسانه‌ها کمک می‌کند و نه به ارتقای کیفیت اطلاع‌رسانی در استان.

اگر خبر مثبت منتشر کند، روابط‌عمومی است؛ اگر انتقاد کند، مستحق تخریب؟

یکی از پرسش‌های جدی تابناک کردستان از برخی رسانه‌های داخلی، همین تناقض در مواجهه با عملکرد این رسانه است. هنگامی که تابناک کردستان عملکرد یک دستگاه اجرایی را منعکس می‌کند، با این ادعا مواجه می‌شود که به روابط‌عمومی آن دستگاه تبدیل شده است؛ اما هنگامی که همان رسانه به انتقاد از عملکرد یک مسئول یا مجموعه می‌پردازد، با ادبیات تند و تخریب‌آمیز روبه‌رو می‌شود و گاهی همان رسانه‌های منتقد در جایگاه مدافع آن دستگاه و فرد قرار می‌گیرند.

چگونه ممکن است رسانه‌ای به دلیل انتشار اخبار مثبت یک دستگاه، روابط‌عمومی آن تلقی شود و به دلیل انتقاد از دستگاهی دیگر، هدف حمله قرار گیرد؟ آیا رسانه‌های منتقد تابناک کردستان، خود حاضرند عملکردشان در مواجهه با مدیران و دستگاه‌های مختلف با همین معیار بررسی شود؟

نقد، حق هر رسانه‌ای است؛ اما این حق زمانی در خدمت افکار عمومی قرار می‌گیرد که مستند، منصفانه و به دور از توهین باشد. حمایت بی‌چون‌وچرا از یک مسئول یا حمله به رسانه‌ای که از او انتقاد کرده است، نمی‌تواند جایگزین بررسی واقعیت‌ها شود.

چرا رسانه‌های داخلی باید در زمین رسانه‌های معاند بازی کنند؟

مخالفت رسانه‌های معاند با نظام جمهوری اسلامی ایران، موضوع پنهانی نیست. این رسانه‌ها با رویکرد سیاسی مشخصی فعالیت می‌کنند و به هیچ عنوان تلاش برای جلب اعتماد مردم را برنمی‌تابند و از هر اختلاف، ضعف یا مناقشه داخلی برای پیشبرد روایت خود بهره می‌برند. از همین رو، انتظار نمی‌رود رسانه‌ای که اساساً در تقابل با نظام فعالیت می‌کند، الزاماً در جهت تقویت اعتماد عمومی به عملکرد نهادهای کشور حرکت کند.

اما از رسانه‌های داخلی انتظار دیگری وجود دارد. رسانه‌ای که در داخل کشور فعالیت می‌کند، می‌تواند منتقد جدی عملکرد مسئولان باشد، از حقوق مردم دفاع کند و حتی با صریح‌ترین ادبیات حرفه‌ای، ضعف‌های مدیریتی را زیر سؤال ببرد؛ با این حال، میان نقد عملکرد و تخریب هدفمند شخصیت افراد تفاوت وجود دارد.

مسئله این نیست که رسانه‌های داخلی باید از یکدیگر تعریف کنند یا اختلاف‌نظرهای خود را کنار بگذارند. مسئله این است که چرا برخی اختلافات رسانه‌ای به مسیری کشیده می‌شود که به‌جای پاسخ‌گویی به پرسش‌های مطرح‌شده، تخریب مدیرمسئول یک رسانه در دستور کار قرار می‌گیرد؟

هدف از این تخریب‌ها چیست؟

این پرسش همچنان پابرجاست که چرا فعالیت رسانه‌ای تابناک کردستان با چنین واکنش‌هایی مواجه شده است. آیا صرف انعکاس عملکرد دستگاه‌های اجرایی، پیگیری مطالبات مردم، به میدان آوردن مردم و تلاش برای تقویت ارتباط میان مسئولان و جامعه می‌تواند دلیلی برای تخریب باشد؟ یا اختلافات و رقابت‌های رسانه‌ای، برخی را به این سمت سوق داده است که به‌جای نقد عملکرد، شخصیت مدیرمسئول این رسانه را هدف قرار دهند؟

تابناک کردستان معتقد است تلاش برای جلب اعتماد مردم و به میدان آوردن آنها، انعکاس عملکرد نظام و دستگاه‌های اجرایی در استان، در کنار پیگیری کاستی‌ها و مطالبات عمومی، نباید بهانه‌ای برای حمله به این رسانه شود. تقویت اعتماد عمومی، نیازمند ارائه تصویری دقیق و مستند از واقعیت‌هاست؛ تصویری که نه مشکلات را پنهان کند و نه اقدامات انجام‌شده را نادیده بگیرد.

اگر هدف مشترک، بهبود شرایط کردستان و افزایش اعتماد مردم باشد، انتظار می‌رود رسانه‌های داخلی به‌جای صرف انرژی برای تخریب یکدیگر، بر رقابت در کیفیت خبر، دقت گزارش‌ها و میزان پیگیری مطالبات مردم تمرکز کنند.

گلایه از دستگاه‌های نظارتی؛ حمایت از رسانه یا بی‌تفاوتی در برابر تخریب؟

در این میان، پرسش تابناک کردستان از دستگاه‌های نظارتی و امنیتی نیز قابل طرح است. اگر علیه یک رسانه یا مدیرمسئول آن، مطالبی با ادعای تخریب شخصیت، انتشار اطلاعات خلاف واقع یا اقدامات غیرقانونی منتشر می‌شود، انتظار می‌رود در صورت ارائه مستندات و طرح شکایت، موضوع با بی‌طرفی و در چارچوب قانون بررسی شود.

البته این مطالبه به معنای درخواست مصونیت رسانه‌ها از انتقاد نیست. هیچ رسانه‌ای نباید به دلیل همسویی با یک رویکرد یا فعالیت در داخل کشور، از پاسخ‌گویی درباره عملکرد خود معاف باشد. همان‌طور که فعالیت رسانه‌های مخالف نیز به‌خودی‌خود نمی‌تواند مجوزی برای برخورد خارج از چارچوب قانون باشد.

گلایه اصلی آنجاست که اگر تخریبی صورت گرفته و مصادیق قابل بررسی آن ارائه شده است، چرا باید فضای رسانه‌ای به‌گونه‌ای پیش برود که حمله به افراد جای نقد مستند را بگیرد؟ انتظار از نهادهای مسئول، حمایت گزینشی از یک رسانه نیست؛ بلکه ایجاد شرایطی است که همه رسانه‌ها بتوانند در امنیت حرفه‌ای، با رعایت قانون و بدون تهدید و تخریب، وظایف خود را انجام دهند.

حمایت از رسانه‌های مسئولیت‌پذیر و اثرگذار، زمانی معنا پیدا می‌کند که به حمایت از حق مردم برای آگاهی، مطالبه‌گری و دسترسی به اطلاعات معتبر منجر شود؛ نه اینکه صرفاً به دفاع از یک نام یا مجموعه محدود بماند.

تابناک کردستان؛ ادامه مسیر، فارغ از حاشیه‌ها

تابناک کردستان تأکید دارد که حملات و تخریب‌ها، این رسانه را از مسیر فعالیت خود بازنخواهد داشت. این رسانه همچنان خود را موظف می‌داند عملکرد دستگاه‌های اجرایی را منعکس کند، مطالبات مردم کردستان را پیگیری کند و در کنار بیان کاستی‌ها، اقدامات و ظرفیت‌های استان را نیز به اطلاع افکار عمومی برساند.

اما پرسش پایانی همچنان خطاب به رسانه‌هایی است که به‌جای نقد حرفه‌ای، به تخریب روی می‌آورند: آیا تضعیف یک رسانه داخلی، بدون ارائه مستندات روشن و نقد منصفانه، کمکی به حل مشکلات مردم کردستان می‌کند؟ آیا بهتر نیست اختلافات رسانه‌ای در میدان استدلال، سند و گزارش‌های دقیق حل‌وفصل شود، نه با حمله به شخصیت افراد؟

رسانه‌های معاند مسیر و اهداف خود را دارند؛ اما از رسانه‌های داخلی انتظار می‌رود در رقابت با یکدیگر، اصول حرفه‌ای و مسئولیت اجتماعی را فراموش نکنند. رسانه داخلی می‌تواند منتقد باشد، پرسشگری کند و حتی با دیگر رسانه‌ها اختلاف جدی داشته باشد، اما این اختلاف نباید به مجوزی برای تخریب تبدیل شود.

تابناک کردستان خود را درگیر حاشیه‌سازی‌ها نمی‌کند و مسیر اطلاع‌رسانی و مطالبه‌گری را ادامه خواهد داد؛ اما این پرسش را نیز بی‌پاسخ نمی‌گذارد که چرا برخی رسانه‌های داخلی، به‌جای رقابت بر سر خدمت بهتر به مردم، در مسیری حرکت می‌کنند که به تضعیف یکدیگر و تقویت فضای تخریب منجر می‌شود؟

پاسخ به این پرسش، نه فقط برای تابناک کردستان، بلکه برای آینده فضای رسانه‌ای استان اهمیت دارد؛ فضایی که بیش از هر چیز به نقد مستند، رقابت سالم، استقلال حرفه‌ای و مسئولیت‌پذیری نیازمند است.

منبع : تابناک