به گزارش خبرنگار تابناک در استان
کرمان، نشست شورای عالی معادن استان کرمان بار دیگر موضوع تکمیل زنجیره ارزش و سهم کرمان از ظرفیت‌های عظیم معدنی را به صدر مباحث اقتصادی استان آورد. «محمدعلی طالبی» استاندار کرمان در این نشست، شرکت ملی صنایع مس ایران را «بزرگ‌ترین خام‌فروش ایران» توصیف کرد و با انتقاد از وضعیت توسعه صنایع پایین‌دستی اظهارکرد که این شرکت با وجود پیش‌بینی فعالیت از مرحله اکتشاف تا حلقه نهایی تولید در اساسنامه خود، همچنان در بخش تولید کنسانتره و کاتد باقی مانده است؛ اظهاراتی که پرسش درباره چرایی توسعه‌نیافتگی متناسب صنایع پایین‌دستی و سهم استان از ارزش‌افزوده منابع معدنی را دوباره مطرح می‌کند.
از ظرفیت معدنی تا حلقه‌های مفقوده ارزش‌آفرینی
مسئله صنعت مس کرمان صرفاً میزان استخراج و تولید نیست؛ پرسش مهم‌تر این است که چه میزان از ظرفیت معدنی استان به تولید محصولات نهایی، توسعه فناوری، شکل‌گیری صنایع وابسته و ایجاد اشتغال پایدار منجر می‌شود.
در زنجیره تولید مس، کنسانتره و کاتد دو محصول متفاوت با جایگاه مشخص در فرآیند تولید هستند و نمی‌توان هر دو را به‌معنای فنی کلمه ماده خام دانست. با این حال، محدود ماندن توسعه صنعتی به حلقه‌های بالادستی و میانی، در صورت شکل‌نگرفتن صنایع پایین‌دستی متناسب، می‌تواند بخشی از فرصت‌های ارزش‌آفرینی را از اقتصاد استان دور نگه دارد. تولید انواع سیم و کابل، قطعات صنعتی، تجهیزات الکتریکی و محصولات مهندسی‌شده از جمله ظرفیت‌هایی است که می‌تواند در ادامه زنجیره مس توسعه یابد. تحقق این هدف، البته به سرمایه‌گذاری، فناوری، بازار فروش، زیرساخت و دسترسی رقابتی به مواد اولیه وابسته است.
انتقاد استاندار کرمان از عملکرد شرکت مس، این پرسش را پیش می‌کشد که چرا ظرفیت یکی از بزرگ‌ترین مجموعه‌های معدنی کشور هنوز نتوانسته است به توسعه متناسب حلقه‌های بعدی تولید در استان منجر شود؟ پاسخ دقیق به این پرسش، نیازمند بررسی میزان سرمایه‌گذاری در صنایع پایین‌دستی، سهم محصولات نهایی از تولید و فروش و عملکرد شرکت در توسعه زنجیره ارزش است.
شش محور تحول معدنی؛ از اکتشاف عمیق تا تفویض اختیار
«محمدعلی طالبی» در نشست شورای عالی معادن، خواستار تصویب برنامه تحول معدنی کرمان به‌صورت پایلوت ملی شد و شش محور اکتشاف عمیق، فعال‌سازی پهنه‌های راکد، جهش معدنی جنوب استان، تکمیل زنجیره ارزش، بازگشت حقوق دولتی و مسئولیت اجتماعی و تفویض اختیارات را به‌عنوان محورهای پیشنهادی این برنامه مطرح کرد.
این محورها نشان می‌دهد که چالش توسعه معدنی استان تنها به افزایش استخراج محدود نیست؛ تعیین‌تکلیف ظرفیت‌های غیرفعال، توسعه فرآوری و اصلاح سازوکارهای تصمیم‌گیری نیز در این مسیر اهمیت دارد. با این حال، تصویب برنامه به‌تنهایی نمی‌تواند تضمین‌کننده تحول باشد. تعیین مسئولیت دستگاه‌ها، زمان‌بندی اجرا، تأمین منابع مالی و انتشار گزارش‌های دوره‌ای از میزان پیشرفت طرح‌ها، لازمه تبدیل این محورهای پیشنهادی به نتایج قابل ارزیابی است.
معدن کرور؛ فرصت اشتغالی که هنوز به مرحله تحقق نرسیده است
یکی از موضوعات مطرح‌شده در این نشست، وضعیت معدن مس کرور در جنوب کرمان بود. استاندار اعلام کرد این معدن حدود یک سال و نیم پیش خلع ید شده و دو مزایده برای واگذاری آن به سرمایه‌گذار جدید برگزار شده است؛ مزایده نخست به‌دلیل برخی چالش‌ها لغو شده و مزایده دوم در حال برگزاری است.
«محمدعلی طالبی» با تأکید بر ضرورت تسریع در تعیین‌تکلیف این معدن، ظرفیت اشتغال‌زایی آن را ۱۰ هزار شغل اعلام کرد و اظهارکرد که توسعه این ظرفیت می‌تواند به پیشرفت مناطق محروم جنوب استان کمک کند.
اهمیت پرونده کرور در این است که تعیین‌تکلیف ذخایر معدنی و فراهم‌کردن شرایط ورود سرمایه‌گذار، تنها زمانی به توسعه منطقه کمک می‌کند که به فعالیت واقعی، ایجاد فرصت‌های شغلی پایدار و شکل‌گیری پیوند با سایر بخش‌های اقتصادی منجر شود.
استاندار همچنین با اشاره به برخی معادن شرکت مس در قلعه‌گنج، از فرآوری‌نشدن و واگذار‌نشدن آن‌ها به سرمایه‌گذاران انتقاد کرد و توسعه این ظرفیت‌ها را عاملی برای کاهش وابستگی مناطق محروم به حمایت‌های مقطعی دانست.
0 دیدگاه
ارسال دیدگاه